Achter de schermen bij Dams & Van Deun

De hoorspelen zijn aan een revival toe. Deze dramatische kunst is ten onrechte op een zijspoor geschoven, toen de tv kwam die niet alleen klank maar ook beeld bracht. Maar het is toch niet omdat er radio en tv is, dat er geen boeken meer moeten zijn? En net zo heeft het hoorspel als een aparte dramatische kunst een plaats in onze wereld, een plaats die terug actueel geworden is met de komst van het internet en de iPod en andere draagbare players, en het individueel bekijken/beluisteren van “on demand” content. Je downloadt het luisterspel, zet het op je player, en luistert waar en wanneer je wil, in alle rust.

VRT via Radiovisie

foto: VRT via Radiovisie

Dat het luisterspel een aparte dramatische kunst is, heeft onze redactie zelf mogen vaststellen: op uitnodiging van Ludo Schats, regisseur bij VRT-fictie, mochten wij de opname bijwonen van een aflevering van Dams & Van Deun. Stilletjes gezeten in de regiekamer, maakten wij het magische moment mee van “Stilte – Actie”, tot “Dat staat erop”.  Nu is de regie van zo’n luisterspel geen sinecure. De acteurs spreken wel, maar je ziet niet wat ze doen. De regisseur moet met klankeffecten de illusie geven van de actie. Een deur die dichtgeslagen wordt, stappen die hol weerklinken in een verlaten straat… Wij dachten dat deze effecten achteraf toegevoegd werden, maar dat is niet helemaal juist. Om een zo realistisch mogelijk beeld te creëren, worden er zoveel mogelijk geluiden tijdens de opname zelf gecreëerd en mee opgenomen. En daardoor staan de acteurs niet gewoon in een hokje achter een micro, maar staan of zitten zij in een salon, wordt er een deur geopend en loopt de acteur ook echt weg, op stenen of op grint, enz. Er staat een heuse auto in studio Marconi, en portieren worden geopend en met een klap dichtgegooid. Achteraf worden uiteraard nog wel speciale effecten toegevoegd, zoals de gierende banden waarmee Dams & Van Deun aangesnord komen.

VRT via Radiovisie

Foto: VRT via Radiovisie

Een voorbeeld van een scène. Sam (Inge Paulussen) achtervolgt een vrouw – althans: je hoort hoe zij tegen Dams & Van Deun zegt: ik ga er achterna. Portieren die open en dicht gaan. Geluid van voetstappen. Geluid van een kapstok die van een rek genomen wordt. Sam die botst met deze vrouw (Jits Van Belle), een uitwisseling van “oei, pardon”, “neemt u dit pashokje maar”. Het geluid van een gordijn van een pashokje dat opengeschoven wordt en weer sluit. Einde scène.

Lijkt simpel? Je moet eerst, als regisseur, de nodige elementen bedenken om deze scène in kaart te zetten. Er is immers geen verteller die zegt “Sam zet de achtervolging in”. Daarna moet dit alles nog praktisch uitvoerbaar zijn. Je moet daarbij weten dat Jits Van Belle met haar voet in het verband zat, en dat dus het stappen door Eddy Bilkin, de man van de geluidsregie, uitgevoerd werd. Tijdens de woordenwisseling tussen Jits en “Sam”, waarbij Jits het pashokje aan Sam aanbiedt, kijkt Jits als in een reflex naar het pashokje, maar daardoor valt haar stem weg van de micro. Een nieuwe opname dus – want de mensen van de regie horen alles, en zijn heel kritisch op hun werk.

Een volgende scène. Sam/Inge die in haar pashokje probeert te volgen wat er daarnaast gebeurt. Je hoort haar ademen en een ritssluiting openen, om zo de indruk te wekken dat zij ook aan het passen is. In het hokje daarnaast is gefriemel (nadien wordt hier nog het geluid bij gemonteerd van een stukje tape dat afgerold wordt). Het gordijn van het hokje daarnaast wordt geopend. Voetstappen verwijderen zich. Nogmaals een gordijn dat geopend wordt – dat van Sam, die kijkt in het hokje daarnaast. Zij vloekt: “Shit” en roept dan luid “Allemaal weg, een bom”, en rent zelf ook weg….

Spannend, niet? Hoe het afloopt zal je binnenkort op de radio horen!

http://radio2.be/demadammen/mada_damsenvandeun_titelblad.cfm

(deze tekst werd geschreven voor het e-zine Netties)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: